In januari 2004 is er een studie afgerond over het afvalbeheer van gebruikte éénmalige kunststof bekers. Aan de hand van een Eco-efficiencyanalyse zijn 4 (mogelijke) systemen ter verwerking van gebruikte éénmalige koffiebekers in kaart gebracht en met elkaar vergeleken. Het onderzoek is gedaan door TNO Milieu, Energie en Procesinnovatie (TNO-MEP) in opdracht van Stichting Disposables Benelux (SDB). Het onderzoek is uitgevoerd conform ISO 14040.

Onderstaand kunt u een korte toelichting van het onderzoek en de resultaten lezen. U kunt ook de brochure van dit onderzoek aanvragen of de brochure in PDF-formaat bekijken met Acrobat Reader.

Brochure Eco-efficiency analyse
Totale onderzoek Eco-efficiency analyse TNO
Engelstalige brochure

Als u niet over Acrobat Reader beschikt dan kunt u dit gratis downloaden.

Wat is een eco-efficiency analyse?
Een eco-efficiency analyse is een methodiek om de milieueffecten en de kosten/baten van een systeem in hun onderlinge samenhang te beoordelen. In deze eco-efficiency analyse van vier verschillende afvalverwerkingschema's van gebruikte éénmalige koffiebekers worden de milieueffecten over de gehele keten gemeten. Vanaf het moment dat de éénmalige beker wordt weggegooid tot en met het moment dat er uitsluitend een herbruikbaar product overblijft (bijvoorbeeld kunststof maalgoed en/of elektriciteit) en natuurlijke stoffen zoals water en koolzuurgas resteren. Hierbij wordt eveneens rekening gehouden met de hoeveelheid bespaarde grondstoffen. Om te komen tot een goede vergelijking worden de milieueffecten eerst in verschillende categorieën opgedeeld en vervolgens via wegingsfactoren samengevoegd tot één getal, de milieudrukindicator.

Hergebruik en terugwinning van gebruikte éénmalige bekers nader overwogen
De Stichting Disposables Benelux heeft al ruim 12 jaar haar Retoursysteem® voor gescheiden inzameling en herverwerking van éénmalig gebruikte kunststof bekers voor dranken operationeel.

Nieuwe technologische ontwikkelingen hebben de Stichting doen besluiten om de milieueffecten en kosten van het bestaande Retoursysteem® te onderzoeken en te vergelijken met alternatieven. Deze brochure verschaft u de belangrijkste resultaten van een uitgebreid TNO-onderzoek in de vorm van een eco-efficiency analyse van twee bestaande en twee mogelijk toekomstige systemen gebaseerd op de meest recente technologische ontwikkelingen in Nederland. Het onderzoek richtte zich op éénmalige kunststof bekers.

Eco-efficiency analyse van de vier onderzochte Systemen

A. Bestaande systemen:
- Huidig Retoursysteem®
Gescheiden inzameling van éénmalige gebruikte kunststof bekers bij bedrijven en instellingen. De bekers worden na inzameling opgehaald en vervoerd naar één centraal overslagpunt en in containers opgeslagen. Hierna worden de bekers voorgescheiden en in balen geperst. De bekerbalen worden vervolgens vervoerd naar het recyclingbedrijf waar ze na reiniging verder worden verwerkt tot kunststof maalgoed of recyclaat dat als grondstof dient voor diverse kunststof producten.
- Afvalverbrandingsinstallatie (AVI)
Inzameling van zowel bekers als ander droog bedrijfsafval tezamen, als restafval. Dit restafval wordt verbrand in een AVI tezamen met huishoudelijk afval en daarop gelijkend bedrijfsafval. Hieruit wordt energie (= elektriciteit en/of warmte) teruggewonnen.

B Mogelijk toekomstige systemen:
- Co-inzameling
De éénmalige gebruikte kunststof bekers worden gescheiden ingezameld, maar niet apart opgehaald. De bekers worden tezamen met het oud papier ingezameld en getransporteerd. Hierna worden ze op dezelfde wijze als bij het huidige Retoursysteem® opgeslagen, voorbewerkt en verwerkt tot kunststof maalgoed of recyclaat waaruit nieuwe producten kunnen worden vervaardigd.
- Brandstof route (zgh. Subcoal)
Hierbij worden de bekers niet gescheiden bij de bron, maar tezamen met het overige bedrijfsafval ingezameld. Uit dit restafval wordt door middel van zeven en ziften een papier/kunststoffractie mechanisch afgescheiden. Na verdere bewerking wordt hieruit een brandstof, de zogenaamde Subcoal (substitutie van kolen), verkregen. Deze Subcoal wordt in een kolengestookte elektriciteitscentrale met een hoog energierendement ter vervanging van kolen bijgestookt.

Uitkomsten eco-efficiency analyse Zolang co-inzameling of de brandstofroute nog niet in de praktijk wordt toegepast, blijft het huidige Retoursysteem® vanuit milieuoverwegingen het beste alternatief!

Van de huidige systemen brengt recycling van éénmalig gebruikte koffiebekers in verhouding meer kosten met zich mee dan verwerking in een Afvalverbrandings-installatie, maar deze recycling heeft wel een duidelijk milieuvoordeel ten opzichte van de AVI-ronde.

Een volgende stap zou co-inzameling kunnen zijn, omdat dit lagere kosten met zich meebrengt ten opzichte van het huidige Retoursysteem® terwijl de milieudruk nagenoeg gelijk blijft. Op het moment dat Subcoal commercieel kan worden toegepast brengt dat aanzienlijke voordelen met zich mee, zowel op het gebied van milieudruk als van kosten. De Stichting Disposables Benelux zal deze ontwikkelingen dan ook nauwlettend blijven volgen.